Bolu’nun Gerede ilçesinde bulunan Deri ve Karma Organize Sanayi Bölgesi’ndeki fabrikaların atıklarının neden olduğu öne sürülen Gerede Çayı’ndaki kirlilik, bölge halkının tepkisine neden oldu. Çayın geçtiği güzergâhta yaşayan vatandaşlar, yıllardır devam eden kirlilik ve kötü kokunun yaşamlarını olumsuz etkilediğini belirterek çözüm çağrısında bulundu.
Bolu Çayı ile birleşerek Yenice Irmağı adıyla Karadeniz’e dökülen ve Karabük’ün Eskipazar ilçesine kadar uzanan hat boyunca 100’ü aşkın köyü etkilediği belirtilen kirliliğe dikkat çekmek amacıyla bir araya gelen vatandaşlar, yetkililerden kalıcı çözüm istedi.
Gerede’nin Örencik köyünden 67 yaşındaki Nazif Aktaş, çocukluk yıllarında çayın temiz olduğunu belirterek, “Biz bu suyu içerdik, ekinlerimizi bu suyla sulardık. Şimdi balığı bırakın, kurbağa bile yaşamıyor. Hayvanlarımız ölüyor, tarım ölüyor. Sabah ezanına kalkıyorum, kokudan duramıyorum. Köyde durma şansımız yok” dedi.
Meryem Dayı da geçmişte çayın çevresinde piknik yapıldığını, balık tutulduğunu ve tarımsal sulamada kullanıldığını anlatarak, “Şimdi ise kokudan ve kirlilikten durulmuyor. Hayvanlarımız bu sudan içemiyor. Biz bu çayın yeniden temiz akmasını istiyoruz” ifadelerini kullandı.
Vatandaşların geçtiğimiz günlerde yaptıkları çağrıların ardından Bolu Valiliği de konuya ilişkin kapsamlı bir açıklama yayımladı. Valilik, Gerede Çayı ve Ulusu Çayı havzasında çevrenin korunmasına yönelik denetimlerin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile koordineli şekilde aralıksız sürdürüldüğünü bildirdi.
Açıklamada, Ulusu Çayı’na deşarj yapan tüm tesislerde atıksu arıtma sistemlerinin bulunduğu, kirlilik yükü yüksek olan beş tesisin Sürekli Atıksu İzleme Sistemi (SAİS) ile 7 gün 24 saat takip edildiği belirtildi. Gerede Deri İhtisas Organize Sanayi Bölgesi’nde günlük 6 bin 300 metreküp kapasiteli yeni atıksu arıtma tesisinin 2024 yılında hizmete alındığı, ayrıca Eski Tabakhaneler Bölgesi’nde faaliyet gösteren 63 işletmenin atıksu oluşturan proseslerinin mühürlendiği ifade edildi.
Valilik verilerine göre, 1 Eylül 2023 ile 25 Eylül 2024 tarihleri arasında çevre mevzuatına aykırı faaliyet gösteren işletmelere 13 milyon 456 bin 597 TL, 26 Eylül 2024 tarihinden bugüne kadar ise 35 milyon 660 bin 532 TL idari para cezası uygulandı. Çevre kurallarına aykırı faaliyet gösterdiği belirlenen üç firmanın çevre izinleri iptal edilerek faaliyetleri durduruldu.
Öte yandan, 12-21 Mayıs 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilen denetimlerde alınan numune sonuçları doğrultusunda ASKİ Gerede Atıksu Arıtma Tesisi’ne de 4 milyon 195 bin 994 TL idari para cezası verildiği açıklandı.
Bölgede yaşayan vatandaşlar, denetim ve yaptırımların olumlu olduğunu ancak Gerede Çayı’ndaki kirliliğin tamamen ortadan kaldırılmasını beklediklerini ifade ederken, Bolu Valiliği ise çevrenin korunması konusunda denetim, izleme ve yaptırım faaliyetlerinin “sıfır tolerans” anlayışıyla sürdürüleceğini vurguladı.
