Beyaz et sektörüne yönelik yürütülen soruşturmada ortaya çıkan belgeler dikkat çekici ayrıntılar içeriyor. Rekabet Kurulu kararları ve Ticaret Bakanlığı raporlarında, firmaların yıllarca fiyat listeleri, üretim miktarları, stok bilgileri ve zam hazırlıklarını birbirleriyle paylaştığına yönelik tespitler yer aldı.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde yürütülen soruşturma kapsamında beyaz et sektörünün önde gelen firmalarına yönelik operasyon düzenlenirken, soruşturmanın temelini oluşturan resmi belgelerde yer alan ayrıntılar kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.
Rekabet Kurulu’nun gerekçeli kararlarına göre bazı firmaların henüz yürürlüğe girmemiş fiyat listelerine günler öncesinden ulaştığı tespit edildi. Dosyada yer alan bir WhatsApp mesajında rakip firmaların uygulayacağı fiyatların tek tek sıralandığı ve “Pazartesi itibarıyla açık tavuk fiyatları bu şekilde verilecekmiş” ifadelerinin kullanıldığı belirtildi.
“GÜZEL HABER” YANITI DİKKAT ÇEKTİ
Soruşturma dosyasında yer alan 2020 tarihli bir yazışmada ise bir bölge müdürünün, rakip firmanın belirli ürün gruplarına yüzde 5 ila yüzde 12 arasında zam hazırlığında olduğunu üst yönetime bildirdiği, buna karşılık genel müdürün “Güzel haber” yanıtını verdiği kaydedildi.
Aynı yazışmada şirket içinde benzer oranlarda zam hazırlığı yapılması yönünde talimat verildiği de belgelere yansıdı.
ÜRETİM VE STOK BİLGİLERİ PAYLAŞILDI İDDİASI
Kurul kararlarında yalnızca fiyatların değil, üretim miktarları ve stok bilgilerinin de firmalar arasında paylaşıldığı ifade edildi.
Bir yazışmada rakip firmanın aylık üretim tonajlarının doğrudan talep edildiği ve aynı gün içerisinde detaylı rakamlarla yanıt verildiği belirtildi. İncelemelerde firmaların birbirlerinin günlük kesim adetlerini, donuk stok miktarlarını, bayi satışlarını ve uygulanan iskonto oranlarını takip ettiği yönünde tespitlere yer verildi.
MALİYETTEN ÇOK DAHA FAZLA ARTTI
Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu raporlarında ise bazı ürünlerde maliyet artışı ile satış fiyatı arasındaki fark dikkat çekti.
Rapora göre bazı firmalarda bütün tavuk maliyeti yaklaşık yüzde 21 artarken satış fiyatının yüzde 82 yükseldiği, bazı ürün gruplarında ise maliyet artışının üç katına yaklaşan fiyat artışları yapıldığı belirlendi.
Kurul, çeşitli ürünlerde yüzde 60’ı aşan fiyat farklarını “fahiş fiyat artışı” kapsamında değerlendirdi.
13 ŞİRKETE KAYYUM, 28 GÖZALTI
Soruşturma kapsamında Banvit, Şenpiliç, Erpiliç, Lezita, Keskinoğlu, Bakpiliç, Aspiliç, Bupiliç, Hastavuk, Orvital, Ay-Pi, Akpiliç ve Gedik Tavukçuluk’un da aralarında bulunduğu 13 şirkete denetim kayyumu atandı.
Operasyonda haklarında gözaltı kararı verilen 32 şüpheliden 28’i yakalanırken, 4 kişinin aranmasına devam edildiği öğrenildi.
MİLYARLARCA LİRALIK CEZA KESİLDİ
Rekabet Kurulu tarafından yürütülen soruşturmalar sonucunda sektördeki firmalara toplamda 3,7 milyar lirayı bulan idari para cezaları uygulandı.
Kurul ayrıca zamlı fiyat listelerinin günler öncesinden bayilere gönderilmesini sağlayan “ileri tarihli fiyat listesi” uygulamasını da yasakladı. Yeni düzenlemeyle fiyat listelerinin duyurulduğu anda yürürlüğe girmesi zorunlu hale getirildi.
