Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Turizm Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Aliye Çilan Akın ile Araştırma Görevlisi Özlem Nur Dervişoğlu tarafından hazırlanan akademik çalışmada, Bolu’nun “Sakin Şehir” (Cittaslow) ünvanına sahip ilçeleri Göynük ve Mudurnu’da bu ünvanın turizm, ekonomi, sosyal yaşam ve çevre üzerindeki etkileri incelendi.
İtalya’da ortaya çıkan ve sürdürülebilir yaşam felsefesine dayanan Cittaslow hareketini ele alan çalışmada, Göynük ve Mudurnu’nun sakin şehir ünvanını aldıktan sonra yaşadığı dönüşüm nitel araştırma yöntemiyle değerlendirildi. Araştırma kapsamında her iki ilçede kaymakamlık ve belediye çalışanları, sivil toplum kuruluşları, kadın kooperatifleri, yerel üreticiler ve esnaf temsilcileriyle derinlemesine görüşmeler gerçekleştirildi.
Turizm ve Ekonomide Canlanma
Araştırma bulgularına göre, sakin şehir ünvanı her iki ilçede de turizm faaliyetlerinin artmasına katkı sağladı. Göynük’te inanç ve doğa turizmi öne çıkarken, yerel ürünlerin tanıtımı ve sosyal medya kullanımıyla turizm odaklı bir ekonomik yapı gelişti. Mudurnu’da ise tarihi konakların butik otel ve restoranlara dönüştürülmesi, kadın kooperatifleri ve KOBİ’ler aracılığıyla sürdürülebilir bir ekonomik model oluşturuldu.
Katılımcılar, ünvan sonrasında yerel ürün satışlarının arttığını, istihdam olanaklarının genişlediğini ve özellikle kadınların üretim sürecine daha aktif katıldığını ifade etti.
Kültürel ve Sosyal Hayata Katkı
Çalışmada, sakin şehir uygulamalarının kültürel mirasın korunması ve sosyal yaşamın güçlenmesi açısından da önemli katkılar sunduğu vurgulandı. Göynük’te Akşemseddin Hazretleri Anma Günleri, geleneksel el sanatları ve inanç temelli etkinlikler ön plana çıkarken; Mudurnu’da Ahilik kültürü, festivaller ve sanatsal organizasyonlar ilçe kimliğinin güçlenmesine katkı sağladı.
Bu etkinliklerin, yerel halk ile ziyaretçiler arasında kültürel etkileşimi artırdığı ve toplumsal kaynaşmayı desteklediği belirtildi.
Çevre ve Tarihi Doku Korundu
Araştırmada, sakin şehir ünvanının çevresel ve fiziksel düzenlemeler açısından da olumlu sonuçlar doğurduğu kaydedildi. Göynük’te sokak sağlıklaştırma projeleri, yeşil alan düzenlemeleri ve trafik kısıtlamaları yapılırken; Mudurnu’da tarihi konakların restorasyonu, altyapı yenilemeleri ve engelli erişimine yönelik çalışmaların ön plana çıktığı ifade edildi.
Altyapı Eksiklikleri Zorluk Oluşturuyor
Çalışmada her iki ilçede de bazı altyapı eksikliklerinin, elde edilen ekonomik faydaların sürdürülebilirliği açısından zorluk oluşturduğu belirtildi. Araştırmacılar, altyapı yetersizliklerinin yerel girişimlerin tam potansiyeline ulaşmasının önünde engel teşkil ettiğine dikkat çekti.
Yol Gösterici Bir Model
Prof. Dr. Aliye Çilan Akın ve Arş. Gör. Özlem Nur Dervişoğlu, sakin şehir modelinin tek tip bir kalkınma anlayışı yerine, yerel ihtiyaçlara göre şekillenebilen esnek bir yapı sunduğunu vurguladı. Göynük’ün sürdürülebilir turizm odaklı bir yol izlediği, Mudurnu’nun ise doğrudan ekonomik katkı ve yerel gelir artışına öncelik verdiği ifade edildi.
Araştırmacılar, çalışmanın sakin şehir ağına katılmayı hedefleyen diğer kentler için de yol gösterici nitelikte olduğunu belirtti.
Akademik Tavsiyeler
Makalede ayrıca, Göynük ve Mudurnu’nun Avrupa’daki sakin şehirlerle karşılaştırmalı çalışmalarla değerlendirilmesinin, ünvanın uzun vadeli ekonomik, sosyal ve çevresel etkilerinin analiz edilmesinin ve yerel halkın bu harekete yönelik algılarının daha kapsamlı biçimde incelenmesinin literatüre önemli katkılar sağlayacağı ifade edildi.
