AHLAKIN İDEOLOJİSİ YOKTUR

Sevgili okurlar, son günlerde kamuoyuna yansıyan malum yardım derneği skandalı yarım asrı biraz aşan hayatım boyunca buna benzeyen kaç skandala tanıklık ettiğimizi düşündüm.

En baştan söyleyeyim ki ben de maalesef söz konusu yardım derneğine 2023 yılındaki büyük deprem felaketlerinin ertesinde nakdi yardım gönderdim. Zira asli görevini yapıp felaketten etkilenenlere bedelsiz çadır sağlamak yerine çadırları bu derneğe satan kuruma çok kızgındım. Ve ne yalan söyleyeyim sıkıntılı geçmişine rağmen derneğin başındaki şarkıcının güvenilir biri olduğuna inandırılmıştım.

Geldiğimiz noktada acı bir biçimde bu kişi ve derneğe normalde olmaması gerektiği halde ideolojik saiklerle yaklaştığımı görüyorum. Daha önce Avrupa'da terör örgütünün kotardığı bir sözüm ona festivalde konser vermiş olmasını da göz ardı ederek, salt İzmir Marşı'nı heyecanla seslendirmesinden ötürü kendime yakın hissettiğimi bugün daha iyi anlıyorum.

Hasbelkader okumuş, araştırmış ve öğrenmek için çaba sarf etmiş bir birey olduğumu düşünürken, maalesef hiç de bir aydın gibi davranmamışım.

Elbette bunda "karşı taraf" olarak kabul ettiğim görüş çerçevesinde faaliyet gösteren kişi ve kuruluşların önceki yıllarda sergilediği benzer usulsüzlüklerin ve yolsuzlukların da etkisi olduğunu kabul etmemiz gerekir.

Oysa bu "düzenbazlıkların" ideolojilerle doğrudan bir bağlantısı olmadığının bilincindeyim bugün. Tüm bu kötülüklerin ortak paydasının ahlaki yozlaşma ve cezasızlık (ya da cezada yetersizlik) olduğunu ortaya koymamız gerekiyor.

Evet, birilerinin çıkıp "kral çıplak" diye haykırabilmesi adına şunu açıklıkla ifade etmek lazım: Ülke insanının eksikliği ne Allah korkusu ne de inanç eksikliği. Tüm bu yaşananlar bir kez daha gösterdi ki insanımızın tek ve belki de en büyük eksikliği ahlak eksikliğidir!

Bunu ortamlarda dile getirdiğimde bazen garip ve hatta uygunsuz kabul ediliyorum ama yine ve altını çizerek bir kez daha belirtmek zorundayım: Din ya da dini inanç insanın, adına ister Allah, ister tanrı, ister baba-oğul-kutsal ruh, ister yehova desin kendinden çok daha üstün olduğuna inandığı yaratıcı güç ile arasındaki bireysel ilişkidir bence. Oysa ahlak evrenseldir ve ucunda ölüm dahi olsa karşısındaki haklı ise bunu söyleyebilme cesareti olsa gerektir.

Yıllar önce kamuoyuna "Toblerone Davası" olarak yansıyan bir olay vardı.

İsveçli siyasetçi Mona Sahlin, devletin kendisine tahsis edilen kredi kartını kişisel harcamalarında kullandığı gerekçesiyle büyük bir siyasi krizin merkezine oturdu. Harcamaların içinde bir Toblerone çikolatası da vardı. Aslında mesele o çikolata değildi; kamu imkânlarının kişisel amaçla kullanılmasıydı. Soruşturma açıldı ve Sahlin, başbakanlığa uzanması beklenen siyasi kariyerini kaybetti. O günden sonra da olay, İsveç'te kamu ahlakının sembollerinden biri hâline geldi.

İşin dikkat çekici yanı, dünyanın en seküler toplumlarından biri olarak gösterilen İsveç'te böylesine görece küçük görünen bir etik ihlalin bile bir siyasetçinin kariyerini bitirebilmesidir. Demek ki toplumları ayakta tutan yalnızca dinî referanslar değil; ortak ahlak anlayışı ve kamu vicdanıdır.

Kanunlar suçluyu cezalandırabilir; ama vicdanı olmayan bir toplumu tek başına düzeltemez. Asıl mesele, çocuklarımıza hangi partiye oy vereceklerini, hangi takımı tutacaklarını ya da hangi dünya görüşünü benimseyeceklerini öğretmeden önce doğruyu söylemenin, kul hakkı yememenin ve haksızlık karşısında dimdik durmanın değerini öğretebiliyor muyuz? Çünkü güçlü toplumlar ortak bir inançtan değil, ortak bir ahlaktan doğar.