ÇAĞRI – The Message

Özellikle Ramazan aylarında ülkemiz televizyonlarındayayımlanması farz gibi, kült film nitelendirmesini sonuna kadar hak etmiş, orijinal ismi The Message olan Çağrıfilminden bahsedeceğim dilim döndüğünce. Yeni nesillerin film hakkında pek bilgisi olmaması da bu konuyu seçmemde ana etken oldu diyebilirim. Ucundan bucağından birçok kişi, kuruluş, organizasyon ya da devlet konuya dahil olduğundan iki bölümlük mini bir dizi yazı şeklinde anlatmanın daha doğru olacağını düşünüyorum.

Filmin yönetmeni Mustafa Akkad, Arap bir baba ile Türk bir annenin çocuğu olarak Suriye’nin Halep kentinde hayata gözlerini açtı. 19 yaşında tiyatro eğitim almak üzere UCLA’ya yani University of California Los Angeles’a kaydoldu. Lisans eğitiminden itibaren Amerikan sinemasının önemli yönetmenlerinden olan ve “şiddetin ozanı” lakabı ile bilinen Sam Peckinpah’ın yanında yetişti.

İlginçtir, Çağrı gibi yine Müslüman bir kahramanı konu alan Çöl Aslanı Ömer Muhtar adlı filmin de yönetmeni olan Akkad, sinema tarihinin en bilinen korku filmlerinden Halloween – Cadılar Bayramı film serisinin de yapımcısıdır.

Akkad, anlatımı, oyuncuları, müzikleri ve özellikle de ülkemizdeki seslendirme kadrosunun adeta şampiyonlar ligi gibi olması ile filmografisindeki en nadide parça olan Çağrı filmini çekmeye karar verdiğinde 60lı yılların sonuydu; dünya tarihinin belki de en civcivli yılları…

Çağrı’nın yapım süreci adeta bir karabasandı Akkad için. Filmin tamamlanması neredeyse 10 yıl sürdü. Mısır’dan Kuveyt’e, Fas’tan Libya’ya değin devam eden süreçte türlü türlü engellemeler ve tehditlerle karşılaşan yönetmen, 1976’da tamamladığı filmin prömiyerini ise ironik bir şekilde müslüman bir ülkede değil İngiltere’de yapmak zorunda kaldı.

Filmin bütçesi için Kuveyt ve Lübnan’dan sponsorlar bulundu. Toplanan paralar İsviçre’deki bir bankaya yatırıldı ve peyderpey harcaması için Mustafa Akkad’a yetki verildi. Ancak her nedense suudi arabistan kraliyeti filme karşı çıktı ve filmin aleyhindeki lobi faaliyeti nedeni ile Kuveyt ve diğer bazı arap ülkeleri projeden desteğini çekti. Bir kişi hariç: Adnan Kaşıkçı…

Suudi bir iş insanı olan Kaşıkçı’dan bahsetmek gerekir bu noktada. İş insanı idi ama asıl “işi” silah tüccarlığıydı. Dünya üzerinde silah almak isteyip de Adnan Kaşıkçı ile yolu kesişmeyen çok az kişi ya da organizasyon bulunmaktaydı. Elbette bu satışlardan hatırı sayılır bir servete sahip olmuştu. Yetmişli yılların en ihtişamlı yatına sahipti örneğin. Öyle ki bu yatın Never Say Never Again adlı James Bond filmine dekor olması gibi bir gerçeklik bile var. Zaman içinde kızı Nebile’nin adını verdiği bu 64 metrelik yat Brunei Sultanı’na satıldı. Ondan da şu anda abd başkanı olan trump’a. Daha önceki yazılarımda bahsetmiştim; trump kumarhane işini batırınca eldeki mal varlığını paraya çevirmek için bu yatı zararına da olsa suudi prens Tallal’a sattı.

Adnan Kaşıkçı aynı zamanda Paris’te Lady Diana ile birlikte paparazzilerden kaçarken trafik kazası geçirerek ölen Dodi El Fayed’in öz dayısı, İstanbul’daki suudi başkonlolosluğunda vahşice katledilen gazeteci Cemal Kaşıkçı’nın da öz amcasıdır.

İşte bu Adnan Kaşıkçı Lübnan’ın başkenti Beyrut’ta devasa bir ofis tutup Mustafa Akkad’a tahsis etti ve yönetmenefilm için gereken parayı kendisinin vereceğini söyledi. İlerleyen zaman içerisinde o da suudi kraliyetinden gelen baskılardan ötürü filme olan desteğini çekmek zorunda kaldı.

Mustafa Akkad yılmadı. Fas Kralı Hasan’a gitti ve ondan destek istedi. Kral Akkad’a tam destek verdi. Fas’ta çekim için platolar kurularak Hz. Muhammed dönemindeki Mekke’nin bir replikası oluşturuldu. Bunun için 700 bin dolar harcandı. Bilgisayar teknolojisi gelişmemiş olduğundan efektler yerine geleneksel yöntemler kullanıldı. 5 bine yakın figüran savaş sahnelerinde yer aldı.

Ancak 1974 yılının Nisan ayında Fas Kralı Hasan, Mustafa Akkad’ı bizzat saraya çağırdı ve filme verdiği desteği çekerek derhal Fas’ı terk etmesini söyledi. Gerekçe, suudi arabistan’ın Fas’ta düzenlenecek olan ve İslam ülkelerinin katılacağı uluslararası zirveyi boykot etme tehdidiydi.

Devamı 2nci bölümde…